waarom Cava veel meer is dan het Spaanse alternatief voor Champagne
Op 12 juli vieren wijnliefhebbers wereldwijd World Cava Day, een dag waarop de bekendste mousserende wijn van Spanje centraal staat. Cava heeft zich de afgelopen decennia ontwikkeld van een betaalbaar feestalternatief tot een serieus kwaliteitsproduct dat een vaste plaats heeft veroverd op wijnkaarten, in wijnwinkels en tijdens wijnopleidingen. Ook cursisten die zich voorbereiden op SDEN2– en SDEN3-examens komen de Spaanse bubbels regelmatig tegen.
Maar wat maakt Cava zo bijzonder? Waar komt deze mousserende wijn vandaan, hoe wordt hij gemaakt en waarom kiezen steeds meer wijnliefhebbers voor een goed glas Cava?
Wat is Cava?
DO Cava is een mousserende wijn uit Spanje die volgens de traditionele methode wordt geproduceerd. Dat betekent dat de tweede vergisting – waarbij de bubbels ontstaan – plaatsvindt in de fles. Hetzelfde principe wordt gebruikt in de Champagnestreek, maar Cava heeft een geheel eigen identiteit, geschiedenis en druivenrassen.
De naam Cava betekent letterlijk “kelder” en verwijst naar de ondergrondse ruimtes waar de wijnen traditioneel rijpen. Hoewel de term “Spaanse champagne” nog regelmatig wordt gebruikt, is dat officieel onjuist. Binnen de Europese wetgeving mag uitsluitend mousserende wijn uit de Franse Champagnestreek de naam Champagne dragen.
De oorsprong van Cava
Het hart van de Cava-productie ligt in Catalonië, ten zuidwesten van Barcelona. Met name de regio Penedès en de plaats Sant Sadurní d’Anoia worden beschouwd als het centrum van de Cava-industrie.
De geschiedenis van Cava begint in 1872, toen Josep Raventós van wijnhuis Codorníu experimenteerde met de traditionele methode die bekend was uit Champagne. Zijn succes legde de basis voor een wijnstijl die inmiddels wereldwijd wordt gewaardeerd.
Tegenwoordig wordt het grootste deel van alle Cava nog steeds geproduceerd in Catalonië, maar ook in delen van Rioja, Aragón, Valencia en Extremadura mogen producenten Cava maken volgens de regelgeving van de D.O. Cava. Het is dus niet zoals in de Champagne gebonden aan een streek.
Hoe wordt Cava gemaakt?
Een belangrijk onderwerp binnen SDEN-opleidingen is de productiemethode van mousserende wijn. Voor Cava geldt dat de wijn volgens de método tradicional wordt geproduceerd.
In grote lijnen verloopt het proces als volgt:
- Oogst van de druiven.
- Vinificatie van een stille basiswijn.
- Blenden van verschillende basiswijnen.
- Botteling met toevoeging van gist en suiker.
- Tweede vergisting in de fles.
- Rijping op de gistcellen (sur lie).
- Verwijdering van het bezinksel (dégorgement). (zie foto)
- Definitieve afsluiting met kurk en muselet.
Volgens de regelgeving moet een Cava minimaal negen maanden op de gist rijpen. Veel kwaliteitsproducenten kiezen echter voor aanzienlijk langere rijpingstijden, waardoor complexere aroma’s ontstaan van brioche, toast, noten en rijp fruit.
Corpinat: de nieuwe top van Penedès
Voor de gevorderde wijnliefhebber is ook Corpinnat een naam om te onthouden.
In 2017 besloten enkele prestigieuze producenten uit Penedès de D.O. Cava te verlaten omdat zij vonden dat het kwaliteitsverschil tussen ambachtelijke producenten en grootschalige merken onvoldoende zichtbaar was.
Onder het label Corpinnat gelden strengere eisen:
- 100% biologische druiven.
- Handmatige oogst.
- Vinificatie op het eigen domein.
- Minimale rijping van 18 maanden.
- Volledige herkomst uit het hart van Penedès.
Het resultaat zijn vaak zeer complexe mousserende wijnen met een uitgesproken terroirkarakter en indrukwekkend bewaarpotentieel.
World Cava Day: een wereldwijde viering
Op 12 juli staat de internationale wijnwereld stil bij World Cava Day, een initiatief van de D.O. Cava om de veelzijdigheid van deze Spaanse mousserende wijn wereldwijd onder de aandacht te brengen. Cava-liefhebbers worden uitgenodigd om de wijn te combineren met uiteenlopende gerechten en bijzondere momenten, van brunch tot zomerse avonden met vrienden.
Conclusie
Voor wie zich verdiept in wijn, is Cava veel meer dan een betaalbaar alternatief voor Champagne. De combinatie van traditionele productiemethoden, authentieke druivenrassen, gastronomische inzetbaarheid en een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding maakt Cava tot een van de meest interessante mousserende wijnen ter wereld. Op deze dag dus volop reden om een fles Cava te ontkurken